Iechyd Cyhoeddus ac Ysbytai

Mae Archifau Sir Ddinbych yn fan adneuo statudol ar gyfer cofnodion cyhoeddus sy’n cynnwys cofnodion ysbytai. Mae cofnodion ysbytai’n gallu cynnwys cofnodion gweinyddol yn ymwneud â rhedeg ysbyty, megis cofnodion a chyfrifon yn ogystal â chofnodion cleifion gan gynnwys derbyn a rhyddhau cleifion, cofrestri mamolaeth a chofrestri marwolaeth.

Nodwch fod cofrestri ysbytai sydd wedi goroesi’n aml yn anghyson ac o ganlyniad mae rhai casgliadau’n fwy cynhwysfawr na’i gilydd.

Gallwch chwilio am ysbyty unigol ar frig y dudalen hon.

Pa gofnodion ydw i’n gallu dod o hyd iddynt yn Archifau Sir Ddinbych?

Cofnodion Ysbytai Unigol

Mae Archifau Sir Ddinbych yn dal cofnodion gan yr ysbytai canlynol-

Cofnodion Seilam

Yn Archifau Sir Ddinbych y cedwir y prif gasgliad o gofnodion Ysbyty Gogledd Cymru yn Ninbych. Mae’r casgliad yn un o’r enghreifftiau mwyaf cynhwysfawr o gofnodion seilam yn y wlad. Cafodd yr adeilad ei adnabod dan sawl enw yn ystod ei gyfnod – Seilam Gogledd Cymru, Seilam Siroedd Gogledd Cymru, Ysbyty’r Meddwl Siroedd Gogledd Cymru ac Ysbyty Meddwl Gogledd Cymru.

Mae’r casgliad yn cynnwys cofnodion gweinyddol megis cofnodion ac adroddiadau blynyddol ynghyd â chasgliad gwych o gofnodion cleifion, o 1848 pan agorwyd yr ysbyty hyd nes sefydlwyd y GIG yn 1948, ac fe’u defnyddiwyd i ymchwilio i ofal a thriniaethau cleifion ac agweddau tuag at salwch meddwl.

Gallwch chwilio am glaf yn yr ysbyty rhwng 1848 a 1914 drwy ddefnyddio’r mynegai cleifion.

Mae cofnodion eraill yn ymwneud â salwch meddwl yn cynnwys:

Gallwch chwilio drwy’r catalog drwy ddefnyddio allweddeiriau ar gyfer Gwallgofrwydd.

Pwyllgorau Rheoli Ysbytai

Mae Archifau Sir Ddinbych yn cadw cofnodion yn ymwneud â rheoli ysbytai yn Sir Ddinbych yn cynnwys:

Adroddiadau Swyddog Meddygol Iechyd

Cyn 1974, awdurdodau lleol a Swyddog Meddygol y Sir oedd yn gyfrifol am Iechyd Cyhoeddus.

Mae adroddiadau’r Swyddog Meddygol Iechyd yn gallu bod yn ddefnyddiol iawn i gael darlun o iechyd cyhoeddus mewn tref neu ardal gan gynnwys ystadegau am enedigaethau a marwolaethau, rhaglenni brechu ac iechydaeth gyffredinol. Mae adroddiadau’r Swyddog Meddygol Iechyd i’w cael ymysg cofnodion Cyngor Dosbarth Gwledig a Threfol (UDD) cofnodion Bwrdeistref (BD), a chofnodion Adran Iechyd y Cyngor Sir (CD/H). Mae’r  Adran Iechyd (CD/H) hefyd yn cynnwys swyddog meddygol iechyd ar gyfer ysgolion (1910-1960).

Cofnodion yr Adran Iechyd

Mae cofnodion Adran Iechyd Cyngor Sir Ddinbych hefyd yn cynnwys cofnodion yn ymwneud â darparu’r gwasanaeth iechyd, brechu, mamolaeth a lles plant.

Ym mha iaith yr ysgrifennwyd y cofnodion?

Ysgrifennwyd mwyafrif y cofnodion hyn yn Saesneg. Ein polisi yw catalogio cofnodion yn yr iaith yr ysgrifennwyd nhw’n wreiddiol.

Sut alla i gyrchu’r cofnodion hyn?

Gallwch weld y cofnodion hyn yn ein hystafell chwilio. Archebwch le yn yr ystafell chwilio heddiw.

Mae 100 mlynedd o gyfnod cau ar gofnodion cleifion. Edrychwch ar ein tudalen mynediad i gael mwy o wybodaeth.

Pa gofnodion alla i ddod o hyd iddynt mewn archifau a sefydliadau eraill?

Archifdy Gwynedd

Mae Archifdy Gwynedd (Caernarfon) yn dal sampl o gofnodion cleifion Ysbyty Gogledd Cymru (ar ôl 1948) ar gyfer cleifion a oedd yn byw yn ardal Gwynedd/Ynys Môn yn unig.

Yr Archifau Cenedlaethol

Mae’r Archifau Gwladol yn cadw cofnodion y Weinyddiaeth Iechyd a chyrff cysylltiedig. Edrychwch ar eu canllaw ymchwil ar-lein i gael mwy o wybodaeth.

Mae’r Archifau Gwladol hefyd yn cynnal cronfa ddata Ysbytai Cenedlaethol a grëwyd mewn partneriaeth ag Ymddiriedolaeth Wellcome. Gallwch ddarllen mwy o wybodaeth am y gronfa ddata yma.

Llyfrgell Wellcome

Yn Llyfrgell Wellcome y cedwir Adroddiadau’r Swyddog Meddygol Iechyd ar gyfer ardaloedd o gwmpas y Deyrnas Unedig. Chwiliwch eu catalog i weld adroddiadau’n ymwneud â Sir Ddinbych.